amba market रत्नागिरी आणि कोकणातील हापूस आंबा प्रेमींसाठी एकीकडे आनंदाची बातमी आहे की बाजारात आवक वाढली आहे, मात्र दुसरीकडे बागायतदारांसमोर मोठे आर्थिक संकट उभे ठाकले आहे. आखाती देशांमध्ये सुरू असलेल्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे आंब्याची निर्यात पूर्णपणे बंद झाली असून, याचा थेट परिणाम दरांवर झाला आहे. नवी मुंबईतील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये गेल्या तीन दिवसांत सुमारे ४५ हजार आंबा पेट्या विक्रीसाठी आल्या आहेत. मात्र, परदेशी बाजारपेठ बंद असल्याने हा सर्व आंबा स्थानिक बाजारातच विक्रीसाठी उपलब्ध झाला आहे. मागणीच्या तुलनेत पुरवठा वाढल्याने आणि निर्यात थांबल्याने गेल्या आठवड्यापर्यंत १० हजार रुपयांपर्यंत जाणारा पेटीचा दर आता ३ ते ५ हजार रुपयांवर खाली आला आहे.
प्रतिकूल हवामानामुळे उत्पादनात मोठी घट: केवळ २० टक्के आंबा वाचवण्यात यश amba market
यावर्षी आंबा बागायतदारांना केवळ बाजारातील मंदीचाच नव्हे, तर निसर्गाच्या कोपाचाही सामना करावा लागला आहे. मोहर मोठ्या प्रमाणावर आला होता, परंतु त्यामध्ये नर मोहराचे प्रमाण सर्वाधिक असल्याने फळधारणा अपेक्षेप्रमाणे झाली नाही. त्यातच पडलेल्या दव आणि अति थंडीमुळे मोहर काळा पडून गळून गेला. कोकण कृषी विद्यापीठाच्या सर्वेक्षणानुसार, यावर्षी सुमारे ८० टक्के आंब्याचे नुकसान झाले असून, बागायतदारांच्या हाती केवळ १० ते २० टक्केच पीक आले आहे. निसर्गाच्या या लहरीपणामुळे आंबा उत्पादन आधीच घटलेले असताना आता युद्धाच्या झळांनी उरल्यासुरल्या उत्पन्नावरही पाणी सोडण्याची वेळ आली आहे.
महाराष्ट्र हवामान अंदाज २०२६: सोमवारपासून राज्यात पावसाला पोषक वातावरण आणि वादळी पावसाची शक्यता
निर्यातीवर अवलंबून असलेल्या बाजारपेठेला मुंबईचा आधार
नवी मुंबईच्या बाजार समितीमध्ये येणाऱ्या एकूण आंब्यापैकी सुमारे ६० टक्के आंबा दरवर्षी परदेशात निर्यात केला जातो. उर्वरित ४० टक्के आंबा मुंबई आणि इतर राज्यांमध्ये पाठवला जातो. मात्र, सध्या निर्यात पूर्णपणे ठप्प असल्याने हा ६० टक्के अतिरिक्त आंबा देखील मुंबई आणि उपनगरांच्या बाजारात विक्रीसाठी येत आहे. स्थानिक बाजारात इतक्या मोठ्या प्रमाणात महागडा आंबा खरेदी करण्यासाठी ग्राहक नसल्यामुळे दरांमध्ये मोठी घसरण झाली आहे. निर्यातीचे मार्ग बंद झाल्याने बागायतदारांना आपला माल कमी किमतीत स्थानिक व्यापाऱ्यांना विकावा लागत आहे, ज्यामुळे त्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होत आहे.
वाढता उत्पादन खर्च आणि दरातील घसरण: बागायतदारांचे गणित कोलमडले
आंबा बागेचे खत व्यवस्थापन करण्यापासून ते आंबा पेटी बाजारात पाठवेपर्यंत बागायतदारांना मोठा खर्च करावा लागतो. लाकडी खोका, गवत, मजुरी, वाहतूक आणि कीटकनाशके यांचा विचार करता एका पेटीला सुमारे १४०० ते १५०० रुपये खर्च येतो. जर बाजारात पेटीला चांगला दर मिळाला नाही, तर केलेला खर्च निघणेही कठीण होणार आहे. सध्या मिळत असलेला ३ ते ५ हजार रुपये दर हा मजुरी आणि वाहतूक खर्च वजा जाता बागायतदारांच्या हाती फारसे काही शिल्लक ठेवणारा नाही. उत्पादन कमी आणि खर्च जास्त अशा दुहेरी कात्रीत कोकणातील आंबा उत्पादक अडकला आहे.
लाडकी बहीण योजना ई-केवायसी अपडेट: प्रलंबित महिलांची यादी आणि हप्ता मिळवण्यासाठी शेवटची संधी
कृषी विभाग आणि विद्यापीठाचा अहवाल: मदतीची अपेक्षा
कोकण कृषी विद्यापीठ आणि कृषी विभागाने आंबा पिकाच्या नुकसानाचा अहवाल सरकारला सादर केला आहे. अति थंडी आणि दव यामुळे झालेल्या ८० टक्के नुकसानीची दखल घेऊन सरकारने काही मदत जाहीर करावी, अशी मागणी बागायतदारांकडून होत आहे. नैसर्गिक आपत्तीनंतर आता युद्धाच्या जागतिक संकटामुळे विक्री व्यवसायावर आलेले हे सावट आंबा बागायतदारांसाठी अत्यंत आव्हानात्मक ठरत आहे. जर येत्या काळात युद्धाची परिस्थिती निवळली आणि निर्यातीचे मार्ग मोकळे झाले, तरच आंब्याचे दर पुन्हा वधारण्याची शक्यता आहे.
स्थानिक ग्राहकांसाठी आंबा खरेदीची संधी पण बागायतदारांसाठी चिंतेचा काळ
निर्यात बंद असल्यामुळे सध्या मुंबई आणि आसपासच्या बाजारात उच्च दर्जाचा हापूस आंबा कमी किमतीत उपलब्ध होत आहे. सर्वसामान्य ग्राहकांसाठी ही आंबा खरेदीची चांगली संधी असली तरी, बागायतदारांसाठी मात्र हे वर्ष अत्यंत कठीण जाणार आहे. उद्योजक आणि आंबा बागायतदार आनंद देसाई यांच्या मते, यावर्षीचे वर्ष केवळ केलेला खर्च निघण्यासाठी धडपडण्याचे आहे. बाजारातील दर जर अधिक घसरले तर बागायतदार मोठ्या संकटात सापडतील. अशा परिस्थितीत स्थानिक ग्राहकांनी जास्तीत जास्त आंबा खरेदी करून शेतकऱ्यांना पाठबळ देणे गरजेचे आहे.
लाडकी बहीण योजना एप्रिल अपडेट: फेब्रुवारी आणि मार्चचे ३,००० रुपये एकत्रित मिळणार
